Perraro philosophiam recentem lego. Malo sententias vetustas legere, et sententiis his vetustis respondere. Breviter hoc me sollicitavit, sed paululam post considerationem forte et certe progredior.
Quaestiones maiores amo; e.g. Cur exstat mundus? Estne deus? Quid est, si enim anima exstet, natura eius? αρα τελος της ζωης εστιν; Istae tamen quaestiones sine solutionibus stabant et verisimile semper stabunt.
Saepius in scriptis philosophiae recentibus nihil invenio nisi cavillationes de ineptiis. posita parva facta proelia acerba. Nam, intellego haec proelia vere partes belli maioris esse, per quod disciplinae inimicae se pugnant. Sed disciplinae ipsae persaepe mihi videntur aeque minutae. Atque proelia e vocabulis progrediuntur, immo e diffidentiis definitiorum minimis, ex opinionibus et ratione semantica.
Vereor ne progressus abhinc tempus scolastiorum factus sit. Saltem vocabula habebant commune, nisi fallor, scholastici.
Sententiae antiquae porro, coniecturae notiones etiamnunc valent, et bona et mala. Sententiae bonae quod iam docent et malae quod errores ostendunt -- nonnumquam enim errores sunt magis ad discendendum utiles. Quaestiones antiquae permultae iam non enodatae sunt, fortasse numquam enodari possunt. Sed et haec sunt, quarum homines ab cogitationis aurora valde scientiam intellectionemque petebant.
Philosophia ista recens nimis se scindit. Non dico de dissensionibus inter doctrinas. Immo, divisiones in fragmina disciplinae cinctae queror. Olim philosophia scientiam omnem continebat. Nunc partes a corpore ceciderunt, iam cadent. Roga nunc hominem aliquem: Quis mathematicae studet? Quis physicis? Quis theologicae? Quis linguis? &c. Respondet: (sensubus verborum recentissimis) Mathematicus, Physicus, Theologicus, Linguista. Si rogavisses hominem antiquum, respondisset simplicter Philosophus. Te rogo: Quid manet? Ante philosophiae studium, historiae, linguis, litteris, et paululo mathematicae physicorumque studebam. Sine illis disciplinis, studium philosophiae valere haud reri possum.
Problemas quae solum ad tempus nostrum pertinent haud curo. Si homines plures de sapientia vetusta cogitavissent (et sic se gessissent), hae problemae non fuissent. Sed sapientiae verbis antiquae vel non student, vel doceri recusant.
Quaestiones maiores amo; e.g. Cur exstat mundus? Estne deus? Quid est, si enim anima exstet, natura eius? αρα τελος της ζωης εστιν; Istae tamen quaestiones sine solutionibus stabant et verisimile semper stabunt.
Saepius in scriptis philosophiae recentibus nihil invenio nisi cavillationes de ineptiis. posita parva facta proelia acerba. Nam, intellego haec proelia vere partes belli maioris esse, per quod disciplinae inimicae se pugnant. Sed disciplinae ipsae persaepe mihi videntur aeque minutae. Atque proelia e vocabulis progrediuntur, immo e diffidentiis definitiorum minimis, ex opinionibus et ratione semantica.
Vereor ne progressus abhinc tempus scolastiorum factus sit. Saltem vocabula habebant commune, nisi fallor, scholastici.
Sententiae antiquae porro, coniecturae notiones etiamnunc valent, et bona et mala. Sententiae bonae quod iam docent et malae quod errores ostendunt -- nonnumquam enim errores sunt magis ad discendendum utiles. Quaestiones antiquae permultae iam non enodatae sunt, fortasse numquam enodari possunt. Sed et haec sunt, quarum homines ab cogitationis aurora valde scientiam intellectionemque petebant.
Philosophia ista recens nimis se scindit. Non dico de dissensionibus inter doctrinas. Immo, divisiones in fragmina disciplinae cinctae queror. Olim philosophia scientiam omnem continebat. Nunc partes a corpore ceciderunt, iam cadent. Roga nunc hominem aliquem: Quis mathematicae studet? Quis physicis? Quis theologicae? Quis linguis? &c. Respondet: (sensubus verborum recentissimis) Mathematicus, Physicus, Theologicus, Linguista. Si rogavisses hominem antiquum, respondisset simplicter Philosophus. Te rogo: Quid manet? Ante philosophiae studium, historiae, linguis, litteris, et paululo mathematicae physicorumque studebam. Sine illis disciplinis, studium philosophiae valere haud reri possum.
Problemas quae solum ad tempus nostrum pertinent haud curo. Si homines plures de sapientia vetusta cogitavissent (et sic se gessissent), hae problemae non fuissent. Sed sapientiae verbis antiquae vel non student, vel doceri recusant.